Casus Yazılım Nedir, Nasıl Anlaşılır?

 Casus Yazılım Nedir, Nasıl Anlaşılır?

Dijital dünyanın baş belası olan Casus yazılımları bu yazımızda ele alacağız. Casus yazılım nedir, amacı, yapısı, çalışma şekli hakkında bilgiler verecek ve Casus yazılımları telefon yada bilgisayardan kaldırma işlemlerine göz atacağız.

Cep telefonunuzun üzerinde dikkatinizi çeken ve kontrolünüz dışında gerçekleşen hareketler varsa bunun “Casus Yazılım” olma olasılığı oldukça yüksek!

Casus yazılım nedir?

Casus yazılım, bir kullanıcı hakkında gizlice veri toplamak amacıyla kullanılan geniş bir kötü amaçlı yazılım kategorisidir.

Bilişim sektöründe “Malware” diye tabir edilen bu yazılımlar bir çok kişi ve kurumların korkulu rüyasıdır. Casus yazılımlar, tarama verilerinizi, giriş kimlik bilgilerinizi veya diğer kişisel bilgilerinizi, ele geçirme ve bazen üçüncü bir tarafa iletme amacıyla kullanılmaktadır.

Casus yazılım türleri

İki çeşit casus yazılım mevcuttur: casus virüsler ve özel casus uygulamaları.

Burada en önemli fark birinci çeşidin kişisel olmaması. İkinci çeşit ise bilinerek ve kasten belirli cihazlara kurularak kişisel bilgilerinizin izlenmesini sağlayabilir. Birinci durumda cihazınızı izleyen kişi sizi şahsen tanımıyor olabilir fakat ikinci durumda bu kişiyle kişisel bir bağlantınız olması gerekiyor. Örneğin bu kişi patronunuz, eşiniz, ebeveyniniz ya da bağlantılı olduğunuz bir başka kişi olabilir.

Adware

Web taramada görüntülü reklamlar yoluyla kullanım verilerini toplar. Adware, kullanıcılara ait verileri kendi rızası olmadan topladığında, kötü amaçlı olmaktadır.

Tracking Spyware

Casus yazılımların kendisi gibi, yasal reklam verileri toplama ve kişisel gizliliği ihlal etme arasındaki ince çizgidedirler. Yasal gibi görünürken kişisel verileri toplayacak şekilde tasarlanmış olabilirler.

Keylogger

Bir tuş kaydedicisi olarak adlandırılan bu tür casus yazılımlar, genellikle giriş kimlik bilgilerini veya ödeme bilgilerini çalmak için bir sayfaya girilen klavye tuşlamalarını gizli olarak kaydeder.

Casus yazılımların amacı

Casus yazılımlar aşağıdakilerle ilgili bilgileri izleyebilir ve toplayabilir:

  • E-mail adresleri
  • Şifreler
  • Kredi kartı numaraları
  • Sohbet programları
  • Ziyaret edilen web sayfaları
  • İndirme alışkanlıkları
  • Çerezler (sizi ziyaret ettiğiniz web sitelerini tanımlamak için İnternet tarayıcınızda saklanan küçük bilgi paketleri)
  • Sabit sürücüdeki herhangi bir bilgi

Casus yazılım nasıl bulaşır?

Casus yazılımların bulaşması çok kolaydır, bir çoğunu elinizle onaylamışsınızdır. Yüklediğiniz oyunlarda, download programlarında, yardımcı araçlarda ve daha bir çok şeyde sürpriz yumurta gibi gelir ve sisteminize yerleşirler. Kısaca bulaşma yöntemleri programlardır. Yüklediğiniz programlar ile birlikte gelirler.

Bilgisayarda Casus yazılım olduğu nasıl anlaşılır ?

Bilgisayarınızda casus yazılımlardan birinin ya da birkaçının olup olmadığını anlamanızın pek çok kolay yolu var. Bunları şu şekilde sıralayabiliriz:

  • İnternette online olmadığınız zamanlarda ekranda reklam pencereleri açılabilir.
  •  İnternet sekmesine tıkladığınızda açılan giriş sayfanız sizin bilginiz dışında değişebilir. Farklı giriş sayfaları açılıyor olabilir.
  • Tarayıcınızda yeni araç çubukları belirebilir. Araç çubuklarını kaldırmanız casus yazılım tarafından önlenebilir ya da güçleştirilebilir.
  • Bilgisayarın bazı komutları yerine getirmesi normalde olduğundan çok daha uzun sürebilir.
  • Bilgisayarınızda kilitlenmeler meydana gelebilir.

Telefonda Casus yazılım olduğu nasıl anlaşılır ?

Bildiğiniz gibi, casus yazılımlar genellikle internet aktiviteleriniz, şifreleriniz, mesajlarınız, çağrılarınız ve diğer değerli verileriniz hakkında bilgi toplamak için sizden gizlenmektedir. Bunları telefonunuzda elle saptamak zor olabilir. Ancak, cep telefonunda casus yazılım olup olmadığını anlamanıza yardımcı olabilecek birkaç kırmızı işaret vardır:

Telefonun Isınması ve Pil ömründe düşüşler

Casus yazılım sürekli çalışacağı için doğal olarak telefonunuzu yavaşlatacaktır. Hiçbir işlem yapmadığınız halde telefonunuz yavaş çalışmasının sebebi casus uygulama olabilir.  Casus-takip uygulaması telefonunuzun arka planında sürekli çalışacağı için piliniz daha çabuk tükenebilir. Pilinizin çabuk bitme sebeplerini gözlemlemenizde fayda olacaktır.

Fazla Veri Kullanımı

Casus uygulamalar cihazınızdaki hareketleri kaydedip sizi takip eden kişiye internet üzerinden gönderir. Bu yüzden internet paketiniz normalden daha fazla kullanılacaktır. Veri kullanımında genel bir artış olup olmadığını kontrol edin.

Arkaplan Gürültüleri

Casus uygulamalar konuşmalarınızı, mesajlarınızı ve daha birçok işlemi kaydeder. Telefonla konuştuğunuz esnada arkaplandan garip bir gürültü veya kısa kısa sesler duyuyorsanız bu casus uygulamadan kaynaklanıyor olabilir.

Şifreli Mesajlar

Takip uygulamaları telefonunuza içerisinde anlaşılmayan kodlar yer alan SMS’ler gönderebilir. Telefonunuza gelen mesajlara bir göz gezdirmenizde fayda var.

Bilinmeyen Uygulamalar

Garip bir uygulama iziyle karşılaşırsanız, hiçbir yerde görünmüyorsa, bunu yoksaymayın. Bazı casus yazılımlar, telefonunuzun onayını almadan bile indirebilir ve yükleyebilir. Casus yazılım olduğundan şüphelendiğiniz cep telefonunuzu masanın üzerinde bıraktıktan sonra birkaç dakikalığına telefonunuzdan uzaklaştığınız anda bile cep telefonuna casus yazılım yüklenebilir.

Telefona Casus yazılım nasıl yüklenir ?

Casus yazılımlar ise telefonlara bir kaç şekilde yüklenir. Bunlardan en yaygın olanı güvendiğiniz arkadaşlarınızdan gelmiş gibi görünen “harika bir uygulama ve benzeri…” öneriler ile içinde casusluk amacı taşıyan rutinlerin bulunduğu malware adı verilen zararlı uygulamaları telefonunuza yüklemektir. Böylece kendi elleriniz ile truva atına davet çıkarmış olursunuz.

iOS’da casus yazılımların hemen hemen hepsi jailbreaking işlemi yapılmış olan cihazlarda çalışır. Bu yüzden eğer jailbreaking işlemini kaldırırsanız, problemi çözebilirsiniz. Jailbreaking işlemini hiç yapmamış olsanız bile Ayarlar kısmını kontrol etmelisiniz- iPhone cihazınızı izlemek için bu işlemi bir başkası yapmış olabilir.

Casus Yazılım yüklemek suç mu?

Casus program yüklemek bir Bilişim Suçu olup, aşağıdaki başlıklarda düzenlenmiştir ve ilgili kanunlara göre Casus program yükleyen kişi suç işlemiş sayılır.

  • TCK 132. Haberleşmenin gizliliğini ihlal “Özel Hayata ve Hayatın Gizli Alanına Karşı Suçlar”
  • TCK 243. Bilişim Sistemine Girme
  • TCK 244. Sistemi Engelleme,Bozma,Verileri Yok Etme veya Değiştirme
  • 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu

Casus Yazılımlardan nasıl korunulur ?

  1. Sms, Whatsapp, Messenger, Skype ve bunun gibi sosyal medya araçları üzerinden gelen linkleri açmayınız.
  2. Yüksek kalitede antivirüs programları kullanın.
  3. Profesyonel anti-spyware koruması kurun.
  4. Korunmak amaçlı kullandığınız programları mutlaka güncel tutmalısınız.
  5. Günlük taramalar gerçekleştirin.
  6. E-posta bağlantılarına ve eklerine tıklamayın.
  7. Outlook’ta resim önizlemelerini devre dışı bırakın.
  8. Donanım tabanlı bir güvenlik duvarı kullanın.
  9. İnternet erişiminin getirdiği güvelik risklerine karşı dns koruması edinin.

Casus Yazılım nasıl temizlenir?

Telefonunuzdaki casus yazılımlar arayüzde, menülerde görünmeyebilir. Bunları tespit etmek için yüklü uygulamaları kontrol etmelisiniz. Hiç bilmediğiniz ve uygulama listenizde bulunan yazılımları inceleyip kaldırın. Verilen izinleri ayarlar kısmından kontrol edin. Galeri, konum, rehber, arama gibi alanlarda izin alan uygulamaları inceleyin. Bilmediğiniz ve erişimi olan uygulamalar casus uygulamalar olabilir, güvenerek indirdiğiniz bir oyun bile casusluk amacıyla yazılmış olabilir. Bu kadar fazla izine sahip olan uygulamaları mutlaka telefonunuzdan kaldırın.

Casus uygulamayı bulmak ve cep telefonunuzdan kaldırmak için bir antivirüs yazılımı kullanabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Casus yazılım, bir kullanıcı hakkında gizlice veri toplamak amacıyla kullanılan geniş bir kötü amaçlı yazılım kategorisidir.
Bilişim sektöründe “malware” diye tabir edilen bu yazılımlar bir çok kişi ve kurumların korkulu rüyasıdır. Casus yazılımlar, tarama verilerinizi, giriş kimlik bilgilerinizi veya diğer kişisel bilgilerinizi, ele geçirme ve bazen üçüncü bir tarafa iletme amacıyla kullanılmaktadır.

Casus yazılımların bulaşması çok kolaydır, bir çoğunu elinizle onaylamışsınızdır. Yüklediğiniz oyunlarda, download programlarında, yardımcı araçlarda ve daha bir çok şeyde sürpriz yumurta gibi gelir ve sisteminize yerleşirler. Kısaca bulaşma yöntemleri programlardır. Yüklediğiniz programlar ile birlikte gelirler.

Bilgisayarınızda casus yazılımlardan birinin ya da birkaçının olup olmadığını anlamanızın pek çok kolay yolu var. Bunları şu şekilde sıralayabiliriz:
- İnternette online olmadığınız zamanlarda ekranda reklam pencereleri açılabilir.
- İnternet sekmesine tıkladığınızda açılan giriş sayfanız sizin bilginiz dışında değişebilir. Farklı giriş sayfaları açılıyor olabilir.
- Tarayıcınızda yeni araç çubukları belirebilir. Araç çubuklarını kaldırmanız casus yazılım tarafından önlenebilir ya da güçleştirilebilir.
- Bilgisayarın bazı komutları yerine getirmesi normalde olduğundan çok daha uzun sürebilir.
- Bilgisayarınızda kilitlenmeler meydana gelebilir.

Bildiğiniz gibi, casus yazılımlar genellikle internet aktiviteleriniz, şifreleriniz, mesajlarınız, çağrılarınız ve diğer değerli verileriniz hakkında bilgi toplamak için sizden gizlenmektedir. Bunları telefonunuzda elle saptamak zor olabilir. Ancak, cep telefonunda casus yazılım olup olmadığını anlamanıza yardımcı olabilecek birkaç kırmızı işaret vardır:

Telefonun Isınması ve Pil ömründe düşüşler
Casus yazılım sürekli çalışacağı için doğal olarak telefonunuzu yavaşlatacaktır. Hiçbir işlem yapmadığınız halde telefonunuz yavaş çalışmasının sebebi casus uygulama olabilir. Casus-takip uygulaması telefonunuzun arka planında sürekli çalışacağı için piliniz daha çabuk tükenebilir. Pilinizin çabuk bitme sebeplerini gözlemlemenizde fayda olacaktır.

Fazla Veri Kullanımı
Casus uygulamalar cihazınızdaki hareketleri kaydedip sizi takip eden kişiye internet üzerinden gönderir. Bu yüzden internet paketiniz normalden daha fazla kullanılacaktır. Veri kullanımında genel bir artış olup olmadığını kontrol edin.

Arkaplan Gürültüleri
Casus uygulamalar konuşmalarınızı, mesajlarınızı ve daha birçok işlemi kaydeder. Telefonla konuştuğunuz esnada arkaplandan garip bir gürültü veya kısa kısa sesler duyuyorsanız bu casus uygulamadan kaynaklanıyor olabilir.

Şifreli Mesajlar
Takip uygulamaları telefonunuza içerisinde anlaşılmayan kodlar yer alan SMS’ler gönderebilir. Telefonunuza gelen mesajlara bir göz gezdirmenizde fayda var.

Bilinmeyen Uygulamalar
Garip bir uygulama iziyle karşılaşırsanız, hiçbir yerde görünmüyorsa, bunu yoksaymayın. Bazı casus yazılımlar, telefonunuzun onayını almadan bile indirebilir ve yükleyebilir. Casus yazılım olduğundan şüphelendiğiniz cep telefonunuzu masanın üzerinde bıraktıktan sonra birkaç dakikalığına telefonunuzdan uzaklaştığınız anda bile cep telefonuna casus yazılım yüklenebilir.

Casus yazılımlar ise telefonlara bir kaç şekilde yüklenir. Bunlardan en yaygın olanı güvendiğiniz arkadaşlarınızdan gelmiş gibi görünen “harika bir uygulama ve benzeri…” öneriler ile içinde casusluk amacı taşıyan rutinlerin bulunduğu malware adı verilen zararlı uygulamaları telefonunuza yüklemektir. Böylece kendi elleriniz ile truva atına davet çıkarmış olursunuz.
iOS’da casus yazılımların hemen hemen hepsi jailbreaking işlemi yapılmış olan cihazlarda çalışır. Bu yüzden eğer jailbreaking işlemini kaldırırsanız, problemi çözebilirsiniz. Jailbreaking işlemini hiç yapmamış olsanız bile Ayarlar kısmını kontrol etmelisiniz- iPhone cihazınızı izlemek için bu işlemi bir başkası yapmış olabilir.

Casus Yazılım yüklemek suç mu evet Casus program yüklemek bir Bilişim Suçu olup, aşağıdaki başlıklarda düzenlenmiştir ve ilgili kanunlara göre Casus program yükleyen kişi suç işlemiş sayılır.
- TCK 132. Haberleşmenin gizliliğini ihlal “Özel Hayata ve Hayatın Gizli Alanına Karşı Suçlar”
- TCK 243. Bilişim Sistemine Girme
- TCK 244. Sistemi Engelleme,Bozma,Verileri Yok Etme veya Değiştirme
- 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu

Casus Yazılımlardan korunmak için;
- Sms, Whatsapp, Messenger, Skype ve bunun gibi sosyal medya araçları üzerinden gelen linkleri açmayınız.
- Yüksek kalitede antivirüs programları kullanın.
- Profesyonel anti-spyware koruması kurun.
- Korunmak amaçlı kullandığınız programları mutlaka güncel tutmalısınız.
- Günlük taramalar gerçekleştirin.
- E-posta bağlantılarına ve eklerine tıklamayın.
- Outlook’ta resim önizlemelerini devre dışı bırakın.
- Donanım tabanlı bir güvenlik duvarı kullanın.
- İnternet erişiminin getirdiği güvelik risklerine karşı dns koruması edinin.

Telefonunuzdaki casus yazılımlar arayüzde, menülerde görünmeyebilir. Bunları tespit etmek için yüklü uygulamaları kontrol etmelisiniz. Hiç bilmediğiniz ve uygulama listenizde bulunan yazılımları inceleyip kaldırın. Verilen izinleri ayarlar kısmından kontrol edin. Galeri, konum, rehber, arama gibi alanlarda izin alan uygulamaları inceleyin. Bilmediğiniz ve erişimi olan uygulamalar casus uygulamalar olabilir, güvenerek indirdiğiniz bir oyun bile casusluk amacıyla yazılmış olabilir. Bu kadar fazla izine sahip olan uygulamaları mutlaka telefonunuzdan kaldırın.
Casus uygulamayı bulmak ve cep telefonunuzdan kaldırmak için bir antivirüs yazılımı kullanabilirsiniz.

Yapılan Yorumlar
Bir Yorum Yapın